دانلود مقاله ارزیابی و مدیریت ریسک های زیست محیطی کارخانه نمکزدایی در یکی از مجتمع های بهره برداری نفت و گاز با word

دانلود مقاله ارزیابی و مدیریت ریسک های زیست محیطی کارخانه نمکزدایی در یکی از مجتمع های بهره برداری نفت و گاز با word دارای 5 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله ارزیابی و مدیریت ریسک های زیست محیطی کارخانه نمکزدایی در یکی از مجتمع های بهره برداری نفت و گاز با word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل ورد می باشد و در فایل اصلی دانلود مقاله ارزیابی و مدیریت ریسک های زیست محیطی کارخانه نمکزدایی در یکی از مجتمع های بهره برداری نفت و گاز با word،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن دانلود مقاله ارزیابی و مدیریت ریسک های زیست محیطی کارخانه نمکزدایی در یکی از مجتمع های بهره برداری نفت و گاز با word :

سال انتشار: 1392
محل انتشار: اولین همایش ملی نفت و گاز
تعداد صفحات: 5
چکیده:
این تحقیق باهدف ارزیابی ریسک های زیست محیطی دریک واحدنمکزدایی به انجام رسیده است دراین تقحیق سعی برآن است تا باارایه یک روش کاربردی و تلفیقی ازدو روش ارزیابی ریسک زیست محیطی درکنار هم درجهت کاهش مخاطرات زیست محیطی و ریسک های احتمالی اقدامات لازم به عمل اید ازانجایی که این روش تلفیقی برای اولین بار دراین کارخانه به کرگرفته شدها ست کاری جدید محسوب می گردد بدین ترتیب پس ازبرسری فعالیت و فرایند واحدخطرات و عوامل بالقوه اسیب رسان شناسایی و باروش تجزیه و تحلیل مقدماتی خطرPHA غربالگری شدند فرایند ارزیابی ریسک با روش تجزیه و تحلیل نقاط شکست و اثارزیست محیطی آن EFMEA انجام گرفت و نمره خطر RPN مربوط به هریک ازجنبه ها یزیست محیطی محاسبه و سطح ریسک تعیین گردید که تعداد 11 عامل ریسک و جنبه های مربوط به آن شناسایی شد درنهایت ریسک ها مورد تجزیه و تحلیل قراگرفتند طبق نتایج بدست امده عامل سوراخ شدن خطوط لوله با نمره خطر 210 بیشترین و عامل سوراخ شدن مخازن با نمره خطر 21 کمترین میزان خطر را خواهند داشت و درکل 2 ریسک باسطح بالا 7ریسک باسطح متوسط و 2 ریسک باسطح پایین درکارخانه مشاهده گردید درادامه راهکارهایی جهت کاهش و کنترل ریسک های شناسایی شده ارایه گردید ازجمله راه کارهایی ارایهشده بطور کلی بازرسی فنی خطوط لوله تعمیرات میان دوره ای توسط گروه ابزار دقیق تعمیرات اساسی و دوره ای مخازن طبق جدول زمان بندی میب اشد

دانلود مقاله کمینه کردن تولید آنتروپی یک تیر همگن تحت بارگذاری متمرکز متناوب در تئوری الاستیسیته ومقایسه آن با معیارهای طراحی ج

دانلود مقاله کمینه کردن تولید آنتروپی یک تیر همگن تحت بارگذاری متمرکز متناوب در تئوری الاستیسیته ومقایسه آن با معیارهای طراحی جامدات با word دارای 4 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله کمینه کردن تولید آنتروپی یک تیر همگن تحت بارگذاری متمرکز متناوب در تئوری الاستیسیته ومقایسه آن با معیارهای طراحی جامدات با word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل ورد می باشد و در فایل اصلی دانلود مقاله کمینه کردن تولید آنتروپی یک تیر همگن تحت بارگذاری متمرکز متناوب در تئوری الاستیسیته ومقایسه آن با معیارهای طراحی جامدات با word،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن دانلود مقاله کمینه کردن تولید آنتروپی یک تیر همگن تحت بارگذاری متمرکز متناوب در تئوری الاستیسیته ومقایسه آن با معیارهای طراحی جامدات با word :

سال انتشار: 1392

محل انتشار: هفتمین کنفرانس دانشجویی مهندسی مکانیک

تعداد صفحات: 4

چکیده:

روش کمینه کردن تولید آنتروپیEGM(یکی از روشها ی مرسوم بهینه سازی سیستم های ترمودینامیکی سیالاتی نظیر مبدلهای حرارتی ,سیستم های تولید قدرت و ; می باشد. روش کمینه کردنتولیدانتروپی درواقع ترکیبی ازمهمترین اصول پایه ای ترمودینامیک ،انتقا ل حرارت ،انتقا ل جر و مکانیک سیالات می باشدیا به عبارت دیگر این روش محل تلاقی این علوم است. روشEGM یک روش مهندسی برای استفاده کاربردی تر، قابل فهمتر و مؤثرتر ازاصو ترمودینامیک و انتقا ل حرارت می باشد این روش درواقع روشی برای کمینه کردن برگشت ناپذیری در سیستم های واقعی با احتساب قیود مربوط به اندازه محدود دستگاه ها ی واقعی و زمانمحدود فرآیند های حقیقی است.در این مقاله با اعما ل روش کمینه کردن تولید آنتروپی در بارگذار ی ترکیبی بر مدلها ی سیستم مکانیک جامدات)تئوری الاستیسیته( به بررسی میزان تولید آنتروپی بر این مد لها پرداخته و با معیارهای مرسوم در مکانیک جامدات مقایسه می شود و در انتها با اعما ل اصل سوپرپوزیشن برتولید آنتروپی بیان می شود که اصل جمع تولید انتروپی ایجادشده از بارگذاری های ترکیبی صادق است

دانلود مقاله ناکارآمدیهای موثر در صادرات گل و گیاه (مورد مطالعه: بازار صادرات گل و گیاه خوزستان) با word

دانلود مقاله ناکارآمدیهای موثر در صادرات گل و گیاه (مورد مطالعه: بازار صادرات گل و گیاه خوزستان) با word دارای 13 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله ناکارآمدیهای موثر در صادرات گل و گیاه (مورد مطالعه: بازار صادرات گل و گیاه خوزستان) با word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل ورد می باشد و در فایل اصلی دانلود مقاله ناکارآمدیهای موثر در صادرات گل و گیاه (مورد مطالعه: بازار صادرات گل و گیاه خوزستان) با word،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن دانلود مقاله ناکارآمدیهای موثر در صادرات گل و گیاه (مورد مطالعه: بازار صادرات گل و گیاه خوزستان) با word :

سال انتشار: 1392
محل انتشار: دومین همایش ملی علوم مدیریت نوین
تعداد صفحات: 13
چکیده:
اکثر کشورهای جهان میکوشند تا با نفوذ در بازارهای قابل دسترس، تولید با کیفیت و اتخاذ استراتژیهای عالمانه برای توسعهی بازار، تمهیدات علمی پیشبینی و فراهم سازند. بازار گل و گیاه یکی از ظرفیتهای نسبتا بکر بهشمار رفته که توانمندی آن بهعنوان کالایی غیرنفتی از پویایی و درآمدزایی قابل توجهی برخوردار میباشد؛ علیالرغم ساختار محوری بخش کشاورزی در برنامههای توسعه، این ظرفیت مورد غفلت قرار گرفته است؛ ایران، از لحاظ سطح زیرکشت گل و گیاه در مقام هفدهم جهان و از نظر صادرات در جایگاه 0% از سهم بازار جهان را بهخود اختصاص داده است. / صدوهفتم جهانی و بهعبارت دیگر 5 روش پژوهش این مطالعه، از لحاظ هدف در دسته پژوهشهای کاربردی قرار میگیرد و از نظر روش گردآوری دادهها و ماهیت آن، پیماشی توصیفی – تحلیلی میباشد؛ جامعهی آماری تحقیق، متشکل از تولیدکنندگان و صادرکنندگان گل و گیاه زینتی استان خوزستان میباشد. هدف این پژوهش بررسی عملکرد کنونی صادرکنندگان در بازارهای داخلی و خارجی با توجه به استراتژیهای بازاریابی رقبا و ارزیابی آن و دلایل ناکارآمدی صنعت گل و گیاه میباشد. بررسیهای میدانی و بهویژه بازخوردهای عینی عملکرد صادرکنندگان دو نمایشگاه تهران و کرج و مصاحبه با صادرکنندگان گل و گیاه نشان میدهد که دستاندرکاران بیشتر چشم به کمکهای رایج دولت دوخته و تا حدودی به محتوی و ماهیت تجاری و نگاه مسئولانه به خواست مشتریان و شرایط بازار هدف، کمتر توجه کردهاند. نتایج تحقیق بیانگر معنادار بودن تاثیر استراتژیهای توسعه و مقابله بر استراتژی ورود بازار میباشد؛ همچنین استراتژی ورود بازار عامل تأثیرگذاری بر تجارت جهانی میباشد.

دانلود مقاله نتایج مصرف کودهای بیولوژیک دراستان کرمانشاه درسال های اخیر با word

دانلود مقاله نتایج مصرف کودهای بیولوژیک دراستان کرمانشاه درسال های اخیر با word دارای 6 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله نتایج مصرف کودهای بیولوژیک دراستان کرمانشاه درسال های اخیر با word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل ورد می باشد و در فایل اصلی دانلود مقاله نتایج مصرف کودهای بیولوژیک دراستان کرمانشاه درسال های اخیر با word،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

---

بخشی از متن دانلود مقاله نتایج مصرف کودهای بیولوژیک دراستان کرمانشاه درسال های اخیر با word :

سال انتشار: 1389

محل انتشار: اولین کنگره چالشهای کود در ایران

تعداد صفحات: 6

چکیده:

مصرف بی رویه کودهای شیمیائی در سالهای اخیر باعث ک اهش کیفی ت خا ک ومحصول ، بهم زدن تعادل ط بیع ی اکوسیستم و گسترش آلودگی های زیست محیطی،هدررفت سرمایه ملی و سلامتی جامعه را نیز به دنبال داشته است ..اگرچه مصرف این نوع کودها برای رفع کامل برخی از عناصر غذائی ضرورت دارد ولی می توان جهت ک اهش مصرف کودها ی شیمیائی به عنوان مکمل از کودهای بیولوژیک استفاده و در کشت های متراکم و خاکهای فقیر از عناصر غذا ئی بر ای حفظ ارزش کیفی خاک،استفاده از این مواد ضرورتی اجتناب ناپذیر است. به دلیل کمبود شدید مواد آلی در خاکهای زراع ی استان (کمتر از 1 درصد ) و کاهش میزان و تعداد میکرو ارگانیزمها در خاکهای زراعی،اثرات مفید این میکرو ارگانیزم ها کاهش یافته وعملاٌ باعث نقصان در کمیت وکیفیت محصول تولیدی شده است.از این رو مصرف آنها و عمدتاٌ غن ی ساز ی بذور م ی تواندباعث افزایش تولید در کلیه محصولات زراعی گردد .استان کرمانشاه به عنوان یکی از استان های پیشرو در زمینه استفاده از انواع کودهای بیولوژیک از جمله ازتو باکتر، حل کننده فسفات و.. در سنوات اخیر بوده است . بطوریک ه در سال ها ی زراعی 1388 و 1389 به ترتیب 288000 و 174000 بسته کود بیولوژیک حل کننده فسفات در هکتار در محصولا تی نظی ر گندم ،ذرت دانه ای و; استفاده شده است که تداوم مصرف آن در سالهای اخیر می تواند به عنوان نشانگر تاثیر مثبت این نوع کودها تلقی گردد. نتایج بدست آمده در اثر کاربرد مواد بیولوژیک در شر ایط مختلف حا کی از رضا یت مند ی کشاورزان، کارشناسان ناظر دهستانی و افزایش تولید 5 تا 25 درصدی در مزارع تحت طرح نسبت به مزارع شاهد بوده است . بنابر این پیشنهاد می شود نسبت به اختصاص و افزایش بخشی از یارانه کودهای شیمیایی به کودهای بیولوژیک ، بودجه ای بر ای ترو یج، حمایت از تولیدکنندگان، توسعه فن آوری های جدید در ساخت کودهای بیولوژی ک و همچن ین نظارت بر کیفی ت، بررس ی تایی د محصولات و تعیین میزان اثر بخشی آنها ، تقویت مراکز تحقیقاتی و فرهنگ سازی مصرف بهینه (روش ،مقدار و زمان ) و تدو ین استاندارهای لازم اقدام شود.

دانلود مقاله بررسی تأثیرات مشاوره گروهی والدین به شیوه شناختی رفتاری درکاهش نشانه‌های اضطراب کودکان با word

دانلود مقاله بررسی تأثیرات مشاوره گروهی والدین به شیوه شناختی رفتاری درکاهش نشانه‌های اضطراب کودکان با word دارای 193 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد دانلود مقاله بررسی تأثیرات مشاوره گروهی والدین به شیوه شناختی رفتاری درکاهش نشانه‌های اضطراب کودکان با word کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : توضیحات زیر بخشی از متن اصلی می باشد که بدون قالب و فرمت بندی کپی شده است

بخشی از فهرست مطالب پروژه دانلود مقاله بررسی تأثیرات مشاوره گروهی والدین به شیوه شناختی رفتاری درکاهش نشانه‌های اضطراب کودکان با word

چکیده

فصل اول

کلیات  پژوهش;

مقدمه

بیان مسئله

اهمیت و ضرورت مساله

اهداف پژوهش;

پرسشها و فرضیه‌های پژوهش;

فرضیه‌های تحقیق

تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها

اضطراب کودکان

فصل دوم

ادبیات پیشینه‌ پژوهش;

مقدمه

الف – مبانی نظری;

اضطراب کودکی;

تعریف و طبقه بندی;

اضطراب;

علائم رایج اضطراب;

ترس;

انواع ترسهای دوران کودکی;

اضطراب عادی و لازم در کودکان

نوزادی;

اوایل کودکی;

کودک مدرسه‌ای;

نگرانی;

ترس در برابر اضطراب;

علائم عمومی اضطراب در کودکان

اختلال‌های اضطرابی در کودکان

اختلال اضطراب جدایی

اختلال وحشتزدگی;

هراس‌ها

مدرسه هراسی;

اختلال اضطراب فراگیر (GAD)

اختلال وسواس فکری و عملی;

اختلال فشار روانی پس از سانحه

مفهوم سازی عمومی اختلال‌های اضطرابی;

1 نشانه‌های جسمانی و بدنی;

2 آشفتگی‌های ذهنی و شناختی

3 اجتناب‌ها و واکنش‌های رفتاری;

همه گیر شناسی اختلال‌های اضطرابی کودکان و نوجوانی;

دیدگاههای مختلف در مورد اضطراب;

1 دیدگاه روان پویایی;

2 دیدگاه زیست شناختی;

دیدگاه سالیوان

دیدگاه هورنای;

دیدگاه اتو رنک;

دیدگاه آدلر

دیدگاه رفتاری;

دیدگاه شناختی;

دیدگاه وجودی;

دیدگاه فرد مدار

دیدگاه گشتالت درمانی;

دیدگاه سیستمی;

شیوه‌های ارتباطی والدین و تاثیر بر اضطراب کودکان

درمان شناختی- رفتاری CBT

CBT چگونه عمل می‌کند

چطور فردی می‌تواند این تغییرات رفتاری را بدست آورد؟

درمان اختلال‌های اضطرابی;

1 حساسیت زدایی منظم

2 غرقه سازی (درمان با غرقه سازی تجسمی)

3- الگو برداری;

4 کنترل اضطراب;

خود گویی مثبت;

کنترل هراسها

مداخله مرتبط با والدین

مشارکت خانواده در درمان CBT

دارو درمانی;

پیشنهاداتی برای والدین با کودکان مضطرب

تاثیر محیط و وراثت بر اضطراب کودکان

تاثیر اضطراب بر تحصیل کودکان

روش مشاوره گروهی;

قوانین اساسی گروه

فرایند مشاوره گروهی به شیوه شناختی رفتاری;

اهداف درمانی گروه درمانی به شیوه شناختی رفتاری;

تحقیقات انجام گرفته در داخل و خارج کشور

تحقیقات انجام گرفته در ایران

جمع بندی و نقد و بررسی پژوهشهای انجام شده

فصل سوم

روش اجرای پژوهش;

الف )‌ طرح پژوهش;

نمونه و نمونه گیری

نمونه مورد مطالعه و روش نمونه گیری;

ابزارهای اندازه گیری متغیرها

پرسشنامه علائم مرضی کودک (CSI-4)

مقیاس‌های پرسشنامه علائم مرضی (CSI4)

متغیرها

اعتبار و روایی پرسشنامه (CSI4)

مدت زمان اجرای پرسشنامه

شیوه نمره گذاری;

روش جمع آوری داده‌ها

فصل چهارم

یافته‌های پژوهش;

1 توصیف داده‌ها

نمودارهای مربوط به آمار توصیفی;

فصل پنجم

بحث ونتیجه گیری;

الف )‌بررسی فرضیه‌ها

پرسش اول

پرسش دوم

این نتیجه با نتایج حاصل از پژوهشهای

پرسش سوم

محدودیتها

پیشنهادات

منابع و مأخذ

ضمائم

بخشی از منابع و مراجع پروژه دانلود مقاله بررسی تأثیرات مشاوره گروهی والدین به شیوه شناختی رفتاری درکاهش نشانه‌های اضطراب کودکان با word

اتکینسون، ریتال و اتکینسون، ریچاردس و هیلگارد، ارنست، زمینه روان شناسی ( جلد دوم )، ترجمه محمدنقی براهنی و همکاران، ( 1380). تهران : انتشارات رشد

آرکراتو ،چویل و موریس، ریچارد جی، روان شناسی بالینی کودک، ترجمه محمد رضا نائینیان و همکاران، ( 1381). تهران : رشد

 اشتاینبرگ، لارنس ( 1952). ده اصل ثابت فرزند پروری، ترجمه مهرنوش عابر (1387). تهران : انتشارات رشد

انجمن روان پزشکی آمریکا ( 2000). متن تجدید نظر شده راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی، ترجمه یاماک آوادیس یانس و محمد رضانیکخو، (1381). تهران : انتشارات سخن

ایسائو، پیترمن، اختلالات اضطرابی در کودکان ونوجوانان . ترجمه براتیان ، (1384). تهران : انتشارات رشد

بلک برن ایوی، ماری و دیویدسون، کیت ام، شناخت درمانی افسردی و اضطراب، ترجمه حسن توزند جانی، ( 1374). مشهد : انتشارات آستان قدس رضوی

پروت، تامپسون و براون، داگلاس، روان درمانی و مشاوره کودکان ونوجوانان، ترجمه حسن فرهی، ( 1383 ). تهران : انتشارات ارجمند

پروچاسکا، جیمزاو و نورکراس، جان سی، (1999). نظریه‌های روان درمانی، ترجمه یحیی سید محمدی، ( 1383). تهران : انتشارات رشد

تامپسون، چارلزل و رودلف، لیندا، مشاوره با کودکان، ترجمه جوان طهوریان، (1384). تهران : رشد

تروز، پاول، وانرایت، سیمون،. کنترل اضطراب و استرس ،ترجمه حسن نوزنده جانی و نسرین کمال پور، ( 1376). نیشابور : دانشگاه آزاد اسلامی

چانسکی ،‌تاماریی ( 2004) . رها از اضطراب ،ترجمه مهدی قراچه داغی، ( 1384) . تهران: انتشارات پیک بهار

سازگار ، پونه. (1384). بررسی ارتباط میان شیوه‌های فرزند پروری با اختلال اضطراب ، پایان نامه کارشناسی ارشد ، دانشکده علوم اجتماعی و روان شناسی ، واحد تهران مرکز

شرودر، کارولین و گوردان، بتی ان، سنجش ودرمان مشکلات دوران کودکی، ترجمه مهرداد فیروز بخت، ( 1384). تهران : دانش

شفیع آبادی، عبدالله ( 1375). پویایی و مشاوره گروهی، تهران : رشد

شفیع آبادی، عبدالله و ناصری، غلامرضا، (1365). نظریه‌های مشاوره و روان درمانی، تهران : انتشارات مرکز نشر دانشگاهی

فروگات،وین  ( 1947). ، راهنمای غلبه بر اضطراب، ترجمه مهرداد فیروز بخت ،( 1385). تهران : انتشارات رسا

کاپلا ن و سادوک، خلاصه روان پزشکی (‌جلد دوم )، ترجمه نصرت الله پور افکاری، ( 1382). تهران : شهر آب

کداسن، هایدی و شفر، چارلز، ( 1998). برگزیده‌‌ای از روش‌های بازی درمانی، ترجمه سوسن صابری و پریوش وکیلی، ( 1382). تهران : آگر، ارجمند

کلارک، دیوید و فربورن، کریستوفر، دانش در روش‌های کاربردی رفتار درمانی شناختی، ترجمه حسین کاویانی، ( 1380). تهران : انتشارات فارس

کندال، فیلیپرسی، روان شناسی مرضی کودک، ترجمه بهمن نجاریان و ایران داوودی، ( 1384). تهران : رشد

کنرلی ،هلن، اختلالات اضطرابی، ترجمه سیروس مبینی، ( 1384). تهران : انتشارات رشد

گارنر،  استیفن ( 1946). چگونه با کودکم رفتار کنم، مترجمان شاهین خزعلی، هومن حسینی نیکه ،احمد شریف تبریزی، ( 1387). تهران : انتشارات مروارید

گراهام، فیلیپ، درمان شناختی  رفتاری برای کودکان و خانواده‌ها، ترجمه محمد رضامحمدی و هوشمند هاشمی کهن زاد، ( 1381). تهران : دانشگاه علوم بهزیستی وتوانبخشی

لاست ،سینتیا ( 2006). چگونه بر ترس واضطراب کودکان غلبه کنیم، (‌1386) ،مترجم بهزاد رحمتی، تهران : نشر در دانش بهمن

ماش، اریک جی و بارکلی، راسل ای، روان شناسی مرضی کودک (‌جلد اول ). ترجمه حسن توزنده جانی، جهانشیر توکلی زاده، نسرین کمال پور، ( 1383). گناباد :مرندیز

ماناسیس، کاتارینا ( 1996). کلیدهای مقابله با اضطراب درکودکان و نوجوانان، ترجمه فرناز فرود ،( 1383). تهران : صابرین

متین، آذر ( 1383). تاثیر قصه درمانی بر راهبردهای رویایی کودکان با مشکلات یادگیری، پایان نامه کارشناسی ارشد واحد تهران مرکز

مهری نژاد، سید ابوالقاسم ( 1379). بررسی و مقایسه اثر بخشسی روان درمانی شناختی رفتاری وترکیبی در دو سطح هوش کودکان مبتلا به فزون کنشی همراه با کمبود توجه، پایان نامه دکترا دانشگاه تربیت مدرس

نامجو،‌حسین ، بررسی اثر بخشی آموزشی گروهی به شیوه شناختی                بر اختلالات خلقی مددیاران زن شاغل در مراکزتوانبخشی معلولین ذهنی بهزیستی اصفهان ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوارسگان دانشکده تحصیلات تکمیلی ،( 1385)

نوابی نژاد، شکوه (1383)،  نظریه‌های مشاوره و روان درمانی گروهی  ،تهران :انتشارات سمت

هالجین، ریچاردپی و ویتسبورن، سوزان کراس، آسیب شناسی روانی ( جلد اول)، ترجمه سید محمدی ( 1383). تهران : روان

هالند، ملیسا ال و گیمل، گرچن، درمان مشکلات، عاطفی و رفتاری کودکان، ترجمه سید احمد جلالی، ( 1383). تهران : پادار

هاوتون، کلاک، سالکووس ،‌کیس و کرک، جوان و کلارک، دیوید ( 1942). رفتار درمانی شناختی، ترجمه حبیب الله قاسم زاده ( جلد اول ). ( 1385)

هربرت ،‌مارتین، روان شناسی بالینی کودک، ترجمه مهرداد فیروز بخت، (1384). تهران : خدمات فرهنگی رسا

یوسفی لویه، معصومه ( 1386). تاثیر قصه درمانی بر کاهش اضطراب کودکان، پایان نامه کارشناسی ارشد واحد تهران مرکز

یونسی، سید جلال و شیری، زهره، ( 1384). درمان نابهنجاری روانی درکودکان و نوجوانان و خانواده‌ها، تهران : دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی

الف – مبانی نظری

اضطراب کودکی

اضطراب پدیده‌ای طبیعی است و همگان آن را در وهله‌ای احساس می‌کنند. اضطراب پاسخی‌ضروری به‌فشار روانی است و‌فرد را به هنگام رویارویی با خطر برای فعالیت و کنش آماده می‌کند. در مواقع بسیاری، چنین پاسخی عقلانی و حتی حیاتی است (کنرلی، ترجمه مبینی، 1384). واکنش‌های مشهودی که در برابر ناکامی، و واکنش‌هایی که در رویارویی با شکل‌های دیگر فشار روانی ابراز می‌شوند مفهوم اضطراب را به میان آورده‌اند. فرض بر این است که هر موقعیتی که بهزیستی جاندار را به خطر می‌اندازد حالت اضطراب را به وجود می‌آورد، تعارض‌ها و گونه‌های دیگر ناکامی یکی از خاستگاه‌های اضطراب‌اند. همچنین خطر آسیب بدنی، به خطر افتادن عزت نفس و وارد آمدن فشار برای انجام کارهایی فراتر از توانمندی‌های آدمی، در وی اضطراب ایجاد کند. منظور از اضطراب، هیجان ناخوشایندی است که با اصطلاحاتی مانند «نگرانی»، «دلشوره»، «وحشت» و «ترس» بیان می‌شود و همه انسان‌ها درجاتی از آن را گاه گاه تجربه می‌کنند. (اتکینسون، ترجمه براهنی و همکاران، 1380)

اگرچه پژوهشگران چند دهه است که ترس، اضطراب و نگرانی را بررسی کرده‌اند ولی هنوز بر سر تعریف و مفهوم بندی آنها اتفاق نظر ندارند. و گاهی آنها را به جای یکدیگر به کار می‌برند. اضطراب، ترس، نگرانی سه سازه فرضی هستند که یک رشته رویدادهای‌ذهنی را‌نشان می‌دهند رویدادهایی که آنها‌را از‌نشانه‌های رفتاری، پاسخ‌های فیزیولوژیک و گزارش اشخاص استنباط می‌کنیم (شرودر وگوردان، ترجمه‌ی فیروز بخت‌، 1384)

ترس‌ها به پاسخ هشدار فطری و تقریبا زمینی به موقعیت خطرناک و مهلک اشاره دارد افراد «هشدارهای کاذب» احساس می‌کنند که در آنها محرک‌ها یا موقعیت‌های بی ضرر، خطرناک، پنداشته‌می‌شوند (استریت و‌بارلو 1994، به‌نقل از‌هالجین ویتسبورن، ترجمه سید محمدی، 1383)

اضطراب برخلاف واکنش هشدار دهنده و فوری ترس نوعی هیجان یا حالت خلقی است که مشخصه آن عاطفه منفی مانند تنش و ناآرامی و بیمناکی و نگرانی است. (بارلو 2002، به نقل از شرودر و گوردن، ترجمه فیروز بخت، 1384) اضطراب بیشتر آینده گرا و کلی است و عنصر شناختی و عاطفی دارد وقتی فرد مضطرب است احساس می‌کند اتفاق وحشتناکی روی خواهد داد که قدرت تغییر دادن آن را ندارد سپس روی نگرانی‌های درونی خود تمرکز می‌کند و درباره احتمال خطر یا تهدید گوش به زنگ یا بیش از حد مراقب می‌شود. (هالجین و ویتسبورن، ترجمه سید محمدی، 1383)

کودکان در بهترین موقعیت‌ها هم مقداری اضطراب را تجربه می‌کنند به شکل نگران، بیم، ترس، و‌یا استرس‌نگرانی عادی‌و اضطرابهای‌زودگذر وقتی‌رخ می‌دهند که کودکی با یک موقعیت ناآشنا و یا استرس زا روبرو می‌شود و در واقع این اضطرابهای نرمال در طی دوران رشد کودک به طور طبیعی رخ می‌دهند

اضطراب کودکان بیش از آنکه بر آنچه کودک را مضطرب می‌کند متکی باشد بر این استوار است که چه‌میزان اضطراب شکل گیری‌شخصیت یک کودک را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هنگامی که نگرانی و اجتناب به صورت یک پاسخ خودکار کودک در بسیاری از موقعیت‌ها شکل گیرد وقتی آنها دائما احساس عصبی بودن می‌کنند و یا وقتی نوازش و یا اطمینان دهی به آنها در آرام کردنشان بی‌تأثیر باشد برای چنین کودکانی اضطراب حالت محافظت ندارد بلکه در شرکت در فعالیتهای مختلف روزمره مدرسه، روابط دوستانه، عملکرد تحصیلی مانع ایجاد می‌کند

اضطراب می‌تواند در تصمیم‌های کودک مداخله کند یک کودک مضطرب نوعا غیر واقع بین است، بدبین است آنها به اطمینان بیش از حد نیاز دارند و ممکن است فکر کنند این امنیت زودگذر است. عدم اطمینان و عصبانیت هم می‌توانند علائم اضطراب باشند وقتی کودکی با استرس و نگرانی خلع سلاح می‌شود و یا از کم خوابی خسته می‌شود، و احساس متفاوت بودن از دیگر کودکان دارد می‌تواند باعث اضافه افزایش نگرانی آنها شود. (کیم برلی، 2007)

نتایج تحقیق نشان می‌دهد که کودکان مضطرب و افسرده در املاء و هجی کردن، غلطهای بیشتری نسبت به گروه کنترل (که این دو اختلال را نداشتند) داشته‌اند. لیکن در خواندن تفاوتی دیده نشده است. (پائولابونیفاسی[1] و همکاران، 2008)

 تعریف و طبقه بندی

اضطراب

مشکلات زیادی در رسیدن به تعریف دقیقی از اضطراب وجود دارد که در اکثر نظریه پردازان با اظهارنظر لانگ (1986) توافق نظر دارند که اضطراب یک مفهوم فرضی است این مفهوم همچنین ذهنیتی است که وجود خارجی ندارد. اما ممکن است در توضیح پدیده‌های قابل مشاهده مفید باشد

لانگ یک الگوی سه بعدی از اضطراب را پیشنهاد کرده است که در شناخت تعاریف بالقوه مختلف اضطراب کمک زیادی نموده است. اضطراب ممکن است برحسب تفکر، به عنوان مثال «من ترسیده‌ام»؛ احساس‌های جسمی یا عاطفی مانند افزایش ضربان قلب، عرق کردن، تنش یا برحسب رفتارها، نظیر اجتناب از یک موقعیت یا فرار کردن تعبیر و تفسیر شود (لانگ 1969 به نقل ازپاول وانرایت، ترجمه توزنده جانی و کمال‌پور، 1376)

علائم رایج اضطراب

اسهال، احساس سر گیجه و سبکی در سر، تعریق مفرط، تشدید رفلکس‌ها، بالا رفتن فشار‌خون، تپش قلب، احساس‌درد در قفسه سینه، اتساع مردمک، بیقراری و قدم زدن، سنکوب، مور مور شدن اندامها، لرزش، آشفتگی معده، بی خوابی، اشکال در تمرکز حواس، بی حالی، بی اشتهایی، تکرر ادرار و احساس قریب الوقوع بودن دفع ادرار علاوه بر آثار حرکتی و احشایی اضطراب، تاثیر آن در تفکر، ادراک و یادگیری نباید از نظر دور بماند، اضطراب پیدایش گیجی، کونفوزیون[2] و دگرگونی ادراک را نه تنها در ارتباط با زمان و مکان بلکه افراد و معانی حوادث، تسهیل می‌کند. این دگرگونی‌ها با پایین آوردن سطح تمرکز، کاهش فراخوانی خاطرات و ایجاد اختلال در توانایی ربط دادن یک عبارت به عبارت دیگر (تداعی) در یادگیری ایجاد تداخل می‌کند. یک وجه مهم هیجان‌ها، تاثیر آنها بر انتخابی بودن توجه است بیمار مضطرب مستعد انتخاب بعضی از اقلام در محیط خود و چشم پوشی از اقلام دیگر بوده و به این ترتیب سعی می‌کند ثابت کند که در ترسناک تلقی نمودن یک موقعیت و ابراز واکنش متناسب با آن حق‌دارد اگر او اشتباهاً ترس‌‌های خود را توجیه‌نماید اضطراب‌های وی بوسیله واکنش انتخابی شدت خواهد یافت. به این ترتیب حلقه‌ای معیوب از اضطراب، دگرگونی ادراک، افزایش اضطراب بوجود خواهد آمد. از طرف دیگر، اگر او با فکر انتخابی اشتباها به خود اطمینان ببخشد اضطراب‌های متناسب ممکن است فروکش نموده و او را از اقدامات احتیاطی لازم باز دارد. (کاپلان ، سادوک ، ترجمه پور افکاری، 1382)

 ترس

ترس یکی از‌هیجان‌های بنیادی‌است که معمولا‌به عنوان واکنشی به‌اشیا یا موقعیت‌های تهدید کننده امنیت جهانی یا بهزیستی هیجانی در نظر گرفته می‌شود (بیدل، ترنر، 2005)

هیجان ترس هشدار دهنده است و با فعال کردن دستگاه عصبی خود مختار که با حالت‌های فیزیولوژیک مختلفی مثل عرق کردن، لرزیدن، تنیدگی عضلانی. ناراحتی معده‌ای، روده‌ای، نفس نفس زدن، تپش قلب نمود می‌یابد. شخص را آماده‌ی پاسخ «جنگ یا‌گریز» می‌کند یعنی‌یا شخص‌می‌جنگد یا‌می‌گریزد (بارلو،‌چورپیتا و تارووسکی 1996، به نقل از شروردن و گوردن، ترجمه‌ی فیروز بخت، 1384) ترس اغلب برای اشاره به واکنش طبیعی به یک تهدید واقعی یا ادراک شده به کار برده می‌شود. برای مثال ممکن است در کودکی ترس از مطب دندان پزشکی به دلیل درد واقعی که در ضمن کشیدن دندان احساس شده بوجود آید. (چویل و موریس، ترجمه نائینیان و همکاران، 1381). این‌پاسخ‌ها با از‌بین رفتن‌تهدید واقعی یا‌ذهنی محو می‌شوند. ترس یک واکنش انطباقی است و شخص به تجربه یاد می‌گیرد تهدیدهای واقعی را از محرک یا وضعیت‌های بی خطر تشخیص بدهد. رشد شناختی هم بر ادراک و برداشت شخص از تهدید تاثیر می‌گذارد (شرودر و گوردون، ترجمه فیروز بخت، 1384). با این وجود در پیشینه اختلال رفتاری/ آسیب روانی کودک از اصطلاح ترس گاه به عنوان واکنش رشدی بهنجار و گاه به عنوان مشکلی بالینی استفاده می‌شود (کسلر[3] 1972، لیپمن[4] 1967، به نقل از چویلی و موریس، ترجمه نائینیان و همکاران، 1381). مطالعات متعددی نشان می‌دهد که بین سن و ترس از اشیا و رویدادها رابطه وجود دارد به گونه‌ای که به طور کلی به موازات افزایش سن، ترس‌های گوناگون کاهش می‌یابد. ( بیدل و ترنر، 2005)

انواع ترسهای دوران کودکی

اضطراب عادی و لازم در کودکان

از نوپایی تا نوجوانی هر فردمی‌تواند با بحران‌هایی مثل تکیه بیش از اندازه بر والدین مقاومت در برابر تغییر کاهش اعتماد به نفس روبرو شود

نوعاً این نگرانی‌ها حل می‌شوند وقتی که کودک یاد بگیرد که موقعیت را اداره کند (سر رشته کار را در دست بگیرد). هماهنگ کردن توانایی‌های جدید، مثل نام نویسی در یک مدرسه جدید، همسایگان جدید، امتحان دادن، مواجه با سگها، بچه‌ها از ترسهایشان فاصله می‌گیرند و دیگر احساس بد حالی نمی‌کنند (کیم برلی، 2007)

نوزادی

کودک هنگام مشاهده افراد نامأنوس ( افرادی جز پدر و مادر) معمولاً به والدین می‌چسبد و جیغ می‌زند. این ترس‌ها تا 9-7 ماهگی نهایتا یک سالگی برطرف می‌شود. (کیم برلی، 2007)

 اوایل کودکی

اضطراب جدا شدن از پدر و مادر (جدا کردن اتاق کودک) که علائم گریستن، اندوه، ترس از دست دادن مهر والدین و;. را دارد تا یک سال ممکن است ادامه یابد و نهایتا طی 3 سال از بین می‌رود. همین که دنیای کودکان وسعت می‌یابد (مثلا ورود به مهد) آنها ممکن است موقعیت‌های جدید و ناآشنایی را تجربه کنند آنها ممکن است از سگها و عنکوبتها بترسند

کودکان 6-3 ساله سعی می‌کنند که بفهمند چه چیزهایی واقعی و چه چیزهایی غیر واقعی‌هستند .آنها ممکن است از کمد و دستشویی، زیر تخت، تاریکی و;; بترسند( به دلیل خلق محرکهای غیر واقعی، مثل هیولا)، وقتی کودک بتواند درک کند که خیلی از چیزها وجود خارجی ندارد توانایی‌اش برای تنها خوابیدن افزایش می‌یابد (کیم برلی، 2007)

کودک مدرسه‌ای

هر سال کودکان دبستانی اطلاعات جدیدی را به دست می‌آورند آنها خطرات دنیای واقعی، دزدی، طوفان، بیماری یا مواد مخدر را درک و می‌فهمند که این خطرات وجود دارند ولی از او دورند . و به او نزدیک نیستند

در مدرسه راهنمایی رشد اجتماعی آنها شکل می‌گیرد و نگرانی‌های اجتماعی هم برای جامعه پذیری در آنها بوجود می‌آید. نگرانی راجع به ادامه تحصیل، عملکرد اجتماعی و‌شناسایی گروههای‌اجتماعی، یک نگرانی‌عادی است آگاهی‌از انواع بیماریهای جسمی و روانی می‌تواند موجب نگرانی او شود نوجوانان در مورد گروههای همسالشان، دنیای بزرگتر، قوانین اخلاقی و موفقیت آینده‌شان نگران هستند

نگرانی

سازه «نگرانی» درک دو مفهوم ترس و اضطراب را برای ما سخت‌تر می‌کند، سازه نگرانی‌از این جهت‌مهم است که نگرانی یکی از مداخله‌های اصلی اختلال‌های اضطرابی کودکان در ویراست چهارم راهنمای تشخیص و آماری اختلال‌های روانی (DSM-IV) است. نگرانی جزو مولفه‌های شناختی اضطراب است برخلاف اضطراب که پاسخ هیجانی پیچیده‌ای است و مولفه‌های شناختی، فیزیولوژیک و حرکتی دارد (بارلو 2002؛ واسی و دالایون 1994 هر دو به نقل از شرودر و گوردن، ترجمه فیروز بخت، 1384). نگرانی، افکار و تصورات، در رابطه با پیامدهای منفی و تهدید آمیز است. کنترل این افکار و تصورات سخت است و می‌تواند عذاب آور باشند، همان طور که ترس یکی از حالت‌های دستگاه هشدار شناختی است که ما را وامی‌دارد خطرات آتی را پیش بینی کنیم در نگرانی، رویدادهای آزارنده را مرور می‌کنیم و راه‌های اجتناب از آنها کنار بیاییم. این حل مساله یکی از فواید انطباقی نگرانی است چون ما را آماده می‌کند با وقایع مواجه شویم و با آنها کنار بیاییم. اما اگر در این زمینه افراط کنیم عملا فرایند مساله مختل می‌شود (میتوز، 190، به نقل از شرودر و گوردن، ترجمه فیروز بخت، 1384). مطالعات تجربی اخیر از این فرضیه که نگرانی و اضطراب کودکان دو سازه به هم مرتبط اما مستقل هستند، حمایت می‌کنند. (موریس و همکاران، 1998، سیلورس و همکاران 1995، به نقل از شرودر و گوردن، ترجمه فیروز بخت، 1384)

 ترس در برابر اضطراب

ترس و اضطراب هر دو با مضمون تهدید مرتبط هستند ترس یک واکنش مشخص به محرک‌های معین‌تلقی می‌شود و‌اضطراب یک‌واکنش منتشر‌تر و‌درونی‌تر است (گراهام، ترجمه‌ی محمدی و هاشمی کهن زاد، 1381). همچنین در ترس به جای تنیدگی و بیمناک شدن، پاسخ فیزیولوژیک واکنش هشدار را‌بروز می‌دهیم با توجه به این که ترس و اضطراب دو سازه فرضی هستند و از گزارش‌های خود شخص، باز بینی‌های فیزیولوژیک و مشاهدات رفتاری استنباط می‌شوندو و خصایص مشترک زیادی دارند، در این مورد که آیا دو سازه متفاوت هستند یا تظاهرات سازه کلی ‌تر و پراکنده‌تری به نام عاطفه منفی اختلاف نظر هست .(آلبانو، کازی و کارتر، 2001، به نقل از شرودر و گوردن، ترجمه فیروز بخت، 1384)

ترس و اضطراب مثل سایر هیجان‌ها سه مولفه متمایز اما بسیار مرتبط دارند: 1) واکنش‌های حرکتی یا رفتاری مثل اجتناب، گریز، بازخورد توام با تردید، گریه، روی هم فشردن فک‌ها، کمک خواستن، مناسک قدم زدن و عدم تحرک، 2) واکنش‌های شناختی یا ذهنی شامل افکار، تصورات، باورها و اسنادها و پیامدهایی مثل ناراحتی و وحشت، 3) واکنش‌های فیزیولوژیک مثل افزایش ضربان قلب، زیاد عرق کردن، تند نفس کشیدن، تنیدگی عضلانی، ناآرامی، اختلال خواب و عدم تمرکز حواس (باریوس و هارتمن 1997، به نقل از شرودر و گوردن، ترجمه‌ی فیروز بخت، 1384)

علائم عمومی اضطراب در کودکان

1 علائمی مثل گریستن، علائم فیزیکی، اندوه، خشم، بیچارگی، ناامیدی و شرمندگی

2 به راحتی در موقعیت‌های اضطراب‌زا مضطرب می‌شوند

3 مدام سوالاتی می‌کنند، خیالشان راحت شود مثلا چی میشه اگر;;؟

4 دلداری ناپذیرند

5 به بحث‌های منطقی پاسخی نمی‌دهند. بحث‌های منطقی را قبول نمی‌کنند

6 سردرد، دل درد، به طور مرتب مریضند که به مدرسه نروند

7 به طور مرتب مضطربند، ساعتها نگران هستند روزها، هفته‌ها

8 از خواب می‌پرند، به سختی به خواب می‌روند، به طور مرتب کابوس می‌بینند. به سختی قبول می‌کنند تنها بخوابند

9 کمال گرا هستند. خودشان را دائما زیر سوال می‌برند. استانداردهای خیلی بالایی دارند. طوری که هیچ چیز را کامل نمی‌دانند

10 با مدرسه رفتن مشکل دارند

11 عملکرد خودشان یا خانواده را ضعیف می‌کنند با مدرسه رفتن مشکل دارند، در رفت و آمد با دوستان و فعالیتهای روزانه، اجتماعات خانوادگی مشکل دارند

12 والدین‌باید وقت‌زیادی را‌برای آرامش‌دادن به کودک حتی در موقعیت‌های استرس‌زای عادی مصرف کنند باید برای انجام کارهای بهداشتی، تکالیف مدرسه، خوردن غذا، مدام نوازش کنند یا با آنها صحبت کنند (چانسکی، 2008)

اختلال‌های اضطرابی در کودکان